“PIJANI SAT” KAO SIMBOL NOVOG SADA

Sahat kula na Petrovaradinskoj tvrđavi, poznatа među Novosađanima i kao Pijani sat, jedan je od najprepoznatljivijih simbola drugog po veličini grada u Srbiji. S pravom se može reći da se sat nalazi na tom mestu otkad je Novog Sada, budući da je izgrađen u vreme kad je austrijska carica Novi Sad proglasila gradom.

pijani sat
Foto: Branko Brković

Na Bastionu Svetog Luja na Petrovaradinskoj tvrđavi smeštena je kula sa satom, poklon austrijske carice Marije Terezije građanima Novog Sada. Sat je napravljen u Alzasu u Francuskoj i od početka 18. veka, kad je postavljen, predstavlja svojevrstan zaštitni znak Petrovaradina i Novog Sada. Interesantna činjenica vezuje se za ovaj sat. Naime, skazaljkama koje pokazuju vreme uloga je zamenjena, pa tako mala pokazuje minute, a velika sate. Ovo nije greška majstora, već je urađeno vrlo smišljeno kako bi lađari ali i stanovništvo mogli bolje da vide koliko ima sati. U to vreme se u Novom Sadu za korišćenje ovog sata naplaćivala i satarina.

Brojčanici se nalaze na sve četiri strane kule, a njihov prečnik je po dva i po metra. Unutar građevine mogu se naći tri velike kugle od po 80 kilograma koje pokreću mehanizam sata. Mehanizam se navija ručno, za šta je zadužen gospodin Lajoš Lukači, koji već skoro 30 godina ne dozvoljava simbolu Novog Sada da prestane sa radom. Svaki zaokret osovine omogućava jedan sat rada, a osovinu je moguće okrenuti samo 33,5 puta što znači da je sat potrebno navijati gotovo svaki dan kako ne bi stao. Na samom vrhu tornja, na jabuci, nalazi se pokazivač strana sveta i vetrokaz iznad kog stoji srce, umesto koplja koje se obično nalazi na sličnim građevinama.

>>Srednjovekovna utvrđenja u Srbiji (1. deo)

>>Srednjovekovna utvrđenja u Srbiji (2. deo)

Još jedna zanimljivost se vezuje za ovaj sat, a to je njegova tačnost. Kad je hladno, on kasni nekoliko minuta, a kad je toplo žuri, što verovatno ima veze sa njegovim velikim mehanizmom. Sat je zbog te anomalije u šali prozvan Pijani sat.

LEAVE A REPLY